Binnen programma 3 fysieke leefomgeving zijn voor 2027 per saldo € 1.179.000 extra lasten nodig. Deze extra lasten lopen op tot € 1.771.000 in 2030. Daar staan extra baten tegenover van € 2.004.000 in 2027, oplopend tot € 2.537.000 in 2030..
Hierna staat een specificatie van de lasten en baten die betrekking hebben op nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen. Dit is uitgesplitst naar taakveld.
Actualisatie urencalculaties en kostendekkendheid leges met effecten voor alle taakvelden die onder dit programma vallen (structureel voordeel € 1.101.000 voor 2027 en vanaf 2028 structureel voordeel van € 559.000)
Het effect van deze twee onderwerpen op dit programma is in 2027 € 1.101.000 voordelig. Vanaf 2028 bedraagt het structurele voordeel € 559.000 per jaar. Voor een overzicht van het totale financiële effect over alle programma’s verwijzen wij naar het onderdeel 'Uiteenzetting van de financiële begroting', en specifiek naar de toelichting op nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen.
Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden (voordeel structureel € 10.000 voor 2027 en vanaf 2028 structureel voordeel € 52.500)
Cosmetisch onderhoud gebouwen (structureel voordeel € 10.000 vanaf 2027)
Binnen het cosmetisch onderhoud wordt meer focus aangebracht op werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de instandhouding van de gemeentelijke gebouwen. Door het onderhoud gericht te prioriteren en werkzaamheden, zoals schilderwerk, schoonmaak en het reinigen van gevels en boeiborden, waar mogelijk in de tijd te faseren, wordt structureel € 60.000 bespaard.
Daarbij blijven veiligheid, wettelijke en contractuele verplichtingen onverminderd gewaarborgd. De maatregel biedt ruimte om de beschikbare middelen doelgerichter in te zetten en het noodzakelijke onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen op peil te houden.
De ombuiging is als stelpost verwerkt onder taakveld Cultuurpresentatie, -productie en -participatie voor € 9.000. De resterende € 51.000 is verdeeld over programma 6, taakveld Sportaccommodaties (€ 30.000), programma 3, taakveld Beheer overige gebouwen en gronden (€ 10.000) en Cultureel erfgoed (€ 5.000), en het programma Algemene dekkingsmiddelen, taakveld Overhead (€ 6.000).
Gemeentewerf (structureel voordeel € 42.500 vanaf 2028)
Het werfterrein in Opheusden, is in gebruik voor opslag van materialen. Het gebouw fungeert ook als werkplaats voor de onderhoudsmedewerker van gebouwenbeheer. We overwegen de optie om deze werf vanaf 2028 te integreren met de gemeentewerf in Kesteren.
Taakveld Verkeer en vervoer (structureel voordeel € 209.000 vanaf 2028)
Openbare verlichting (structureel voordeel € 175.000 vanaf 2028)
We zijn bezig met de vervanging van conventionele openbare verlichting door LED-verlichting. Deze investering leidt tot een lager energieverbruik en daarmee tot structureel lagere energielasten. Daarnaast beschikt de gemeente over het beheersysteem CityView voor slimmer aansturen van de openbare verlichting. Zodra alle verlichting is vervangen en het systeem volledig is ingeregeld, kan de energiebesparing oplopen tot circa 60%. Deze besparing op het huidige energiebudget is afhankelijk van een volledige vervanging door LED-verlichting, een optimale inrichting van CityView (waaronder de dimregimes) en het structureel kunnen handhaven van deze dimregimes.
Straatreiniging (structureel voordeel € 34.000 vanaf 2028)
De kosten van straatreiniging worden vanaf 2028 toegerekend aan het taakveld riolering waardoor er dekking is uit deze voorziening en de kosten niet meer op de exploitatie drukken.
Taakveld Openbaar groen en (openlucht)recreatie (structureel voordeel € 231.000 vanaf 2028)
De kosten van bermonderhoud worden vanaf 2028 toegerekend aan het taakveld riolering waardoor er dekking is uit deze voorziening en de kosten niet meer op de exploitatie drukken.
Taakveld Riolering (in 2027 een nadeel in de lasten € 149.000 en een voordeel in de baten
€ 149.000; vanaf 2028 structureel nadeel in de lasten € 308.000 en een structureel voordeel in de baten € 308.000
In 2027 nemen de baten voor de rioolheffing toe met € 149.000. Vanwege niet meer dan 100% kostendekkendheid, verrekenen we de hogere baten met een storting in de voorziening riolering met
€ 149.000. De lasten voor straatvegen en reiniging en de lasten voor bermonderhoud rekenen we vanaf 2028 toe aan riolering. Hiermee nemen de lasten, inclusief de verrekening met de voorziening toe met
€ 308.000. De opbrengsten voor de rioolheffing nemen tevens toe met hetzelfde bedrag (€ 308.000).
Taakveld Milieubeheer (structureel nadeel vanaf 2027 € 305.000)
Klimaatadaptatie (structureel voordeel € 55.000 vanaf 2027)
Het werkbudget voor klimaatadaptatie gaat vanaf 2027 met € 55.000 per jaar naar nul. De inzet beperkt zich daarmee tot de uitvoering van wettelijke taken en het meenemen van klimaatadaptatie binnen reguliere werkzaamheden en projecten, zoals wijkrevitalisaties. Initiëren en uitvoeren van aanvullende projecten of maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie (lokaal en regionaal) vindt niet meer plaats. Ook is er geen afzonderlijk budget meer beschikbaar voor aanvullende klimaatadaptieve initiatieven.
Communicatiebudget klimaatadaptatie (structureel voordeel € 60.000 vanaf 2027)
Er vindt versobering plaats op de inzet op circulariteit en de communicatie over klimaatadaptatie. Voor circulariteit betekent het dat geen nieuwe gemeentelijke projecten of initiatieven worden gestart. De inzet beperkt zich tot noodzakelijke werkzaamheden. Waar mogelijk nemen we circulariteit binnen reguliere projecten mee. De afzonderlijke communicatie over klimaatadaptatie en circulariteit vervalt. Er vindt geen uitvoering meer plaats van specifieke communicatiecampagnes, publieksacties of bewustwordingsactiviteiten. Ook worden hiervoor geen afzonderlijke communicatiemiddelen ontwikkeld of actief ingezet.
CDOKE gelden (structureel nadeel van € 420.000 vanaf 2027)
Door personeelskosten, die samenhangen met werkzaamheden voor de uitvoering van de CDOKE-regeling (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid) toe te rekenen aan de beschikbare CDOKE-middelen, ontstaat structureel meer ruimte binnen de algemene middelen. Het gaat hier over een bedrag van € 300.000; deze lasten zijn begroot in de personeelsstaat. Daarnaast ontvangen wij via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds € 720.000 voor de CDOKE- regeling. (zie toelichting onder taakveld 0.7 Algemene dekkingsmiddelen).
Taakveld grondexploitatie (niet bedrijventerreinen, budgettair neutraal)
Taakveld grondexploitatie niet-bedrijventerreinen
- 2027 incidenteel nadeel lasten € 1.785.000 en incidenteel voordeel baten € 1.785.000;
- 2028 incidenteel nadeel lasten € 2.751.000 en incidenteel voordeel baten € 2.751.000;
- 2029 incidenteel nadeel lasten € 2.651.000 en incidenteel voordeel baten € 2.651.000;
- 2030 incidenteel nadeel lasten € 2.701.000 en incidenteel voordeel baten € 2.701.000
De actualisatie van de diverse grondexploitaties heeft bij de jaarstukken 2025 plaatsgevonden. De effecten hiervan zijn ook verwerkt in deze begroting. Ze hebben per saldo een budgettair karakter. Meer informatie over het grondbeleid vindt u in paragraaf 6 van deze begroting.
Overige kleine verschillen diverse taakvelden (structureel voordeel € 19.000 vanaf 2027)
Kleine verschillen < € 50.000 per taakveld behoeven geen toelichting.