Paragraaf 8 Duurzaamheid

Paragraaf Energie & Warmte
Hoewel een paragraaf Energie & Warmte niet verplicht is, kiest het college er – vanwege het integrale karakter van deze opgave en het belang ervan voor de toekomst van Neder-Betuwe – bewust voor deze op te nemen. Een betrouwbare, betaalbare en toekomstbestendige energievoorziening is een voorwaarde voor prettig wonen, ondernemen en leven in onze gemeente. De energietransitie raakt daarom vrijwel alle programma's van deze begroting.

Met de vaststelling van de Energievisie en het Programma Energie & Warmte heeft de gemeenteraad een duidelijke koers uitgezet voor de komende jaren. De uitvoering is opgebouwd langs vijf samenhangende ontwikkelpaden:

1. Opwek van hernieuwbare energie;
2. Warmteprogramma gebouwde omgeving;
3. Industrie en landbouw;
4. Mobiliteit;
5. Energie-infrastructuur en netcongestie.

Deze ontwikkelpaden vormen samen de gemeentelijke aanpak om de energievoorziening toekomstbestendig te maken. De opgaven hangen nauw met elkaar samen. De verduurzaming van woningen, bedrijven en mobiliteit vraagt om voldoende duurzame energie én een elektriciteitsnet dat deze ontwikkeling kan faciliteren. Tegelijkertijd biedt de energietransitie kansen voor economische ontwikkeling, innovatie en een sterke leefomgeving.
De uitvoering van het Programma Energie & Warmte vindt plaats in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, woningcorporaties, netbeheerders, de regio Rivierenland, de provincie Gelderland en het Rijk. Alleen door deze samenwerking kunnen we de energietransitie betaalbaar, uitvoerbaar en maatschappelijk verantwoord realiseren.
De energietransitie is daarmee geen afzonderlijke beleidsopgave, maar een opgave die doorwerkt in vrijwel alle gemeentelijke programma's. Hieronder is beschreven hoe de verschillende onderdelen van het Programma Energie & Warmte terugkomen binnen de programma's van deze begroting.

Programma 1 Bestuur en dienstverlening
De energietransitie vraagt om een sterke regierol van de gemeente en intensieve samenwerking met de partners. We voeren regie op de uitvoering van het Programma Energie & Warmte en werken nauw samen met de regio Rivierenland, provincie Gelderland, Liander, woningcorporaties en het Rijk. Een belangrijke uitvoeringspartner is het Regionaal Energieloket Rivierenland, dat inwoners ondersteunt bij het verduurzamen van hun woning. Daarnaast werken we samen met onze regionale partners aan de ontwikkeling van een Energiehuis Rivierenland, waar inwoners en ondernemers terecht kunnen voor onafhankelijk advies, ondersteuning en informatie over energiebesparing en verduurzaming. Via onze communicatie informeren en betrekken we inwoners en ondernemers actief bij de energietransitie.

Programma 2 Openbare orde en veiligheid
Een betrouwbare energievoorziening is ook een veiligheidsvraagstuk. De toenemende elektrificatie van de samenleving vraagt om aandacht voor de continuïteit van de energievoorziening. Samen met onze veiligheidspartners bereiden we ons voor op mogelijke verstoringen, zoals langdurige stroomuitval door overbelasting van het elektriciteitsnet of cyberaanvallen op vitale infrastructuur. Daarnaast verduurzamen we onze eigen bedrijfsvoering door waar mogelijk emissievrije voertuigen in te zetten en duurzaam om te gaan met gemeentelijke eigendommen.

Programma 3 Fysieke leefomgeving
Binnen dit programma ligt de kern van de energietransitie. We voeren het Programma Energie & Warmte uit en werken aan energiebesparing, duurzame opwek, warmte, een toekomstbestendige energie-infrastructuur en innovatie. We ondersteunen inwoners bij het verduurzamen van hun woning, actualiseren de gemeentelijke subsidieregeling voor koopwoningen, stellen een soortenmanagementplan op en zetten ons in voor de aanpak van energiearmoede.
Samen met Liander werken we aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet en stellen we buurtplannen op voor nieuwe middenspanningstations. Daarnaast stimuleren we slimme oplossingen voor netcongestie, zoals energieopslag, netbewuste ontwikkelingen en andere innovatieve toepassingen. Ook verkennen we samen met de provincie Gelderland en andere partners de mogelijkheden van een Small Modular Reactor (SMR) en ontwikkelen we een Neder-Betuwe bod waarin onze ambities, uitgangspunten en randvoorwaarden voor een eventuele inpassing zijn vastgelegd.

Programma 4 Economie
Een sterke economie vraagt om een toekomstbestendige energievoorziening. Daarom ondersteunen we ondernemers bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering en het verminderen van hun energieverbruik. We stimuleren innovatieve toepassingen, zoals slimme energiesystemen, energieopslag en de ontwikkeling van de Energiehub Neder-Betuwe. Hiermee werken ondernemers, netbeheerders en overheid samen aan een slimmer gebruik van het elektriciteitsnet, waardoor ruimte ontstaat voor economische ontwikkeling ondanks de beperkingen op het elektriciteitsnet.
Daarnaast benutten we de kansen die de energietransitie biedt voor innovatie, kennisontwikkeling, werkgelegenheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

Programma 5 Wmo, Jeugd en Participatie
De energietransitie moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn. Daarom zetten we ons actief in voor de bestrijding van energiearmoede. We nemen deel aan het programma EnergieVitaal, waarmee huishoudens met een laag inkomen worden ondersteund met advies, energiebesparende maatregelen en subsidiemogelijkheden. Zo helpen we inwoners hun energierekening structureel te verlagen en vergroten we het wooncomfort.

Programma 6 Onderwijs, Sport en Welzijn
Bij investeringen in onderwijs-, sport- en maatschappelijke accommodaties kiezen we voor duurzame en toekomstbestendige gebouwen met een gezond binnenklimaat. Daarnaast vergroten we het bewustzijn over energiebesparing en duurzaamheid. Samen met scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties stimuleren we inwoners om duurzame keuzes te maken en actief bij te dragen aan de energietransitie.

Reserve duurzaamheid en Rijksmiddelen

In de exploitatie wordt toegewerkt naar een overzichtelijke begroting voor het programma duurzaamheid. Hieraan is een reserve gekoppeld en worden rijksregelingen ingezet. Deze subsidies worden tijdelijk weggezet in de post "derdengelden", omdat ze alleen ingezet kunnen worden voor dit doel. Zie onderstaande tabel voor een overzicht van de verschillende geldstromen.