5.1 Inwoners in Neder-Betuwe kunnen indien nodig vertrouwen op (maatschappelijk) ondersteuningsaanbod passend bij een gemeente van 30.000 inwoners.

O ns ondersteuningsaanbod is breed en biedt onze inwoners een keuze die past bij hun levensovertuiging. We zorgen voor een samenhangend pakket aan ondersteuning bij opvoeden en opgroeien en zetten in op kwalitatief goede (hoog specialistische) jeugdzorg. We voeren de Hervormingsagenda Jeugd uit, waarvan verschillende onderwerpen in de operationele doelen zijn opgenomen. Het gaat hierbij om:
- regionaal werken aan terugdringen huishoudelijke hulp;
- jeugdhulp sterker verbinden aan onderwijs en GGZ;
- in gesprek gaan over normaliseren en het creëren van een stevige pedagogische basis;
- het opzetten van Stevige Lokale Teams die bij complexe problematiek zoveel mogelijk werken  
  volgens het principe van 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur.

Voor onze volwassen inwoners werken we op het gebied van de Wmo regionaal samen aan een sterke visie en voldoende en kwalitatief goede voorzieningen en ondersteuning. We bieden inwoners een helpende hand bij het beschrijven van een hulpvraag. We willen onze inwoners op tijd bereiken. Signalen uit vroegsignalering gebruiken we om inwoners snel passende hulp te kunnen geven. Vroegsignalering gebeurt op allerlei terreinen waarbij ondersteuning nodig kan zijn zoals bij jeugd, zorg en schulden. Inwoners met een financiële hulpvraag kunnen bij de gemeente terecht. We bieden inwoners met (beginnende) schulden passende ondersteuning waarbij onze aandacht vooral uitgaat naar een duurzame uitstroom. Samen met maatschappelijke partners ondersteunen en begeleiden we statushouders bij hun integratie. We bieden een passend inburgeringsaanbod met aandacht voor school en werk. Ook bieden we opvang van Oekraïners aan totdat het landelijk beleid hierin verandert.

Activiteiten 2027

Voor het bereiken van bovenstaande ambities gaan we het volgende doen in 2027.

5.1.1    Inwoners met een hulpvraag krijgen passende ondersteuning

5.1.1.1 We voeren in regionaal verband de Participatiewet In Balans uit. Daarbij sluiten we aan bij het vermogen van inwoners om iets daadwerkelijk voor elkaar te krijgen.

Werkzaak Rivierenland werkt in 2027 aan het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners. Daarbij richten zij zich bijvoorbeeld op:

• meer persoonlijk contact met en meer vertrouwen in inwoners;
• minder administratieve lasten voor inwoners en medewerkers;
• sneller wegnemen van geldzorgen door bijvoorbeeld een kortere doorlooptijd van de uitkeringsaanvraag. Zo zorgen we ervoor dat geldzorgen het meedoen aan de samenleving minder belemmeren.

5.1.1.2 We dragen in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij aan een Toekomstbestendige infrastructuur voor het sociaal ontwikkelbedrijf (Werkzaak Rivierenland).
Landelijk werken alle sociaal ontwikkelbedrijven plannen uit om ook in de toekomst de sociale infrastructuur in stand te kunnen houden. De krimp van de doelgroep die gebruik maakt van deze infrastructuur vormt daarbij een uitdaging. Werkzaak heeft in overleg met gemeenten drie actielijnen gekozen om de infrastructuur optimaal te benutten::
Ondernemerschap, Nieuwe doelgroepen en P-wetters in dienst. Op basis van de uitkomsten van drie pilots worden in 2027 verdere plannen uitgewerkt. Neder-Betuwe draagt, als deelnemer aan de GR, actief bij aan dit proces,.

5.1.1.3 We zetten in op een actief armoedebeleid door minimaregelingen, schuldhulpverlening en voorzieningen eenvoudig en toegankelijk te maken.
Een recente wetswijziging in de Participatiewet maakt het mogelijk om de IIT per 1 januari 2027 ambtshalve toe te kennen. Dit betekent dat de gemeente kan toekennen zonder dat een aanvraag door de inwoner nodig is. Dit helpt om het niet-gebruik van de toeslag te verminderen. In 2027 passen we in overleg met Werkzaak processen aan om de ambtshalve toekenning van de IIT mogelijk te maken.

5.1.1.4 We organiseren laagdrempelige steunpunten waar inwoners met lichte psychische problemen terechtkunnen voor ontmoeting en herstel (Opgave AZWA, zie inleiding ambitie 5.2).  
We verkennen in 2027 hoe we deze ambitie  in onze gemeente kunnen halen. We kijken hierbij naar de wensen en behoeften van onze inwoners en de mogelijkheden om dit in de bestaande ontmoetingsplekken te integreren.

5.1.1.5 We stellen een Regiovisie Wmo op om zo effectief en efficiënt mogelijk volwassenen te kunnen ondersteunen. Hierbij zetten we niet de beperking centraal, maar het vermogen van inwoners om hun leven vorm te geven, veerkrachtig te zijn en betekenisvol mee te doen in de samenleving.
De maatschappelijke opgaven rond de Wmo overstijgen gemeentegrenzen. Door kennis, capaciteit en slagkracht te bundelen kunnen de gemeenten in onze regio de ondersteuning aan inwoners ook in de toekomst toegankelijk, passend en houdbaar houden. Daarnaast vormen de gemeenten gezamenlijk een krachtige gesprekspartner voor (boven)regionale partners, zoals zorgaanbieders en woningcorporaties. Daarom stellen Neder-Betuwe, Buren, West Maas en Waal, Culemborg, Tiel en West Betuwe een regiovisie Wmo op. De regiovisie vormt het gezamenlijke kader voor deze samenwerking. De visie geeft richting aan de gezamenlijke ambitie, maakt heldere keuzes voor de toekomst en biedt een basis voor een samenhangende regionale aanpak. HIerbij blijft er ruimte voor lokaal maatwerk en aansluiting bij de behoeften van inwoners. De Regiovisie is naar verwachting in 2027 klaar en is in goede samenwerking opgesteld.

5.1.2 Jeugdigen en/of hun gezin met een hulpvraag krijgen passende ondersteuning
5.1.2.1 We zetten verschillende maatregelen in om voor een trendbreuk te zorgen in de relatieve groei van het gebruik van jeugdzorg. Zo kunnen we kwalitatief goede jeugdzorg beschikbaar houden voor jeugdigen die dit nodig hebben.
De afgelopen jaren zijn het gebruik en de kosten van jeugdhulp structureel gestegen. Begin 2025 heeft Neder-Betuwe daarom negen maatregelen uitgewerkt om de uitgaven beheersbaar te houden en op termijn te verlagen. Deze maatregelen blijken niet voldoende. Daarom zijn we in 2026 gestart met het ontwikkelen van een meerjarige strategie voor de jeugdhulp in gemeente Neder-Betuwe. Begin 2027 leggen we verschillende scenario’s aan de gemeenteraad voor. Op basis hiervan kan de gemeenteraad een richting kiezen voor de verdere ontwikkeling van de jeugdhulp en kunnen we de benodigde maatregelen in gang zetten.. Het doel is om meer inzicht in en grip op de groei van het gebruik en de kosten van jeugdhulp te krijgen. Zo kunnen we ook in de toekomst kwalitatief goede en passende jeugdhulp beschikbaar houden voor jeugdigen die dit nodig hebben.

5.1.2.2 We voeren de jeugdzorg zo effectief en efficiënt mogelijk uit om de doelstellingen van de Regiovisie jeugd te halen. Dit doen we in samenwerking met relevante partners. Het beschikbaar houden en ontwikkelen van voorzieningen staat hierbij centraal, waarbij datagedreven werken een belangrijke voorwaarde is
In 2027 werken we samen met onze regionale partners verder aan de doelen uit de Regiovisie Jeugd. We zetten regionaal op kleine schaal experimenten op die onderzoeken welke aanpakken en werkwijzen effectief zijn in de verschillende fasen van een jeugdhulptraject. We benutten de werkzame elementen om succesvolle aanpakken verder te ontwikkelen en regionaal uit te rollen. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat we datagedreven werken verder versterken. In 2027 wordt het regionale dashboard, dat in 2026 is ontwikkeld, verder ingevoerd en gebruikt. Dit helpt om ontwikkelingen binnen Jeugd en Wmo te monitoren en gericht te sturen.

5.1.3 Onze inwoners kunnen rekenen op kwalitatief goede en rechtmatige zorgvoorzieningen
5.1.3.1 We zetten een lokale en regionale aanpak zorgfraude op.
De aanpak van zorgfraude is zowel op regionaal als lokaal niveau vanaf 2025 in gang gezet. Dit heeft duidelijke handvatten en acties opgeleverd die we op lokaal niveau verder uitwerken. Eind 2026/begin 2027 start een regionale coördinator om dit aan te jagen. Het doel is om alle gemeenten in Gelderland-Zuid in 2027 zoveel mogelijk op hetzelfde niveau te krijgen. Lokaal gaan we verder met het uitbreiden van onze expertise op dit thema.

5.1.4 Gemeente Neder-Betuwe beschikt over stevige lokale teams die dicht bij de inwoners staan en laagdrempelig en integraal werken
5.1.4.1 We stellen in 2027 een visie en aansluitend een uitvoeringsagenda op en zorgen vervolgens voor de invoering van de stevige lokale teams.
Om in Neder-Betuwe invulling te geven aan de ontwikkeling van stevige lokale teams, stellen we hierover in 2027 een visie op. Daarbij brengen we de huidige situatie in beeld en bepalen we onze ambities, uitgangspunten en gewenste inrichting. Op basis van de visie werken we vervolgens een uitvoeringsagenda uit. Hierin beschrijven we de concrete stappen die nodig zijn om de stevige lokale teams te realiseren. Dit is een omvangrijke veranderopgave die tijd en een zorgvuldige voorbereiding vraagt. Door in 2027 een duidelijke koers vast te stellen en de uitvoering goed voor te bereiden, kunnen we in 2028 belangrijke stappen zetten richting stevige lokale teams.

5.1.5 Inwoners kunnen gebruik maken van informele voorzieningen waar ontmoeting en laagdrempelige ondersteuning centraal staan
5.1.5.1 We organiseren in meerdere kernen een vorm van indicatievrije dagbesteding voor volwassenen.
We willen één of meerdere plekken creëren waar inwoners zonder indicatie terecht kunnen voor een fijne dagbesteding..Omdat dit een nieuwe voorziening in onze gemeente is, start in 2027 minimaal een locatie als pilot. De ervaringen en effecten gebruiken we bij het vervolg.

5.1.6 Neder-Betuwe vangt asielzoekers op volgens de opgave in de Spreidingswet
5.1.6.1 We realiseren opvangplekken voor asielzoekers confrom de opgave uit de Spredingswet
De Spreidingswet verplicht gemeenten een bijdrage te leveren aan de opvang van asielzoekers. De indicatieve opgave voor de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2028 is voor Neder-Betuwe 132 opvangplaatsen. In 2027 besluiten we op welke locatie(s) we asielopvang gaan realiseren en starten we met de voorbereiding en uitvoering van de opvang.

5.1.6.2 We werken bij het realiseren van voldoende opvangplekken zoveel mogelijk samen met gemeenten in Regio Rivierenland.
De Spreidingswet gaat uit van een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de provincie. Onze gemeente werkt daarom binnen de subregio Rivierenland samen met regiogemeenten aan de verdeling en afstemming van opvangplekken. Deze samenwerking maakt het mogelijk voorzieningen, zoals onderwijs, begeleiding en zorg, efficiënt te organiseren.