We zorgen voor een structureel gezonde financiële positie en een duurzaam sluitende begroting, zodat de gemeente haar taken ook op de lange termijn verantwoord kan blijven uitvoeren. Uitgangspunt is dat structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. We sturen actief op financiële risico’s en houden de weerstandscapaciteit op peil, passend bij het risicoprofiel van de gemeente. We zorgen dat de weerstandsratio minimaal 1 is. Zo blijven we wendbaar en kunnen we tegenvallers opvangen zonder directe gevolgen voor de dienstverlening. We werken naar een evenwichtige belastingdruk niet hoger dan het gemiddelde van Nederland toe, waarbij de woonlasten in verhouding staan tot het voorzieningenniveau. Tarieven en leges zijn kostendekkend, transparant en goed uitlegbaar, met inzicht in de opbouw en achterliggende keuzes. Daarmee vergroten we het begrip en de voorspelbaarheid voor inwoners en ondernemers. Daarnaast benutten we actief subsidies en andere externe financieringsbronnen om gemeentelijke ambities te realiseren. Dit versterkt onze investeringskracht en beperkt de druk op lokale middelen. Zo houden we een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente.
Specifieke accenten, die niet zoals de hiervoor beschreven doelstellingen continu doorlopend of regulier zijn, staan in onderstaande tabel opgenomen. In de P&C documenten rapporteren we alleen over de actuele voortgang van deze punten.
Wat willen we bereiken? | Wat gaan we daarvoor doen? | Wanneer speelt het? |
|---|---|---|
7.1.1 Evenwichtige en uitlegbare belastingdruk (waarbij de lasten in balans zijn met de voorzieningen) | 7.1.1.1 We onderzoeken nieuwe heffingsprincipes (zoals ‘de vervuiler betaalt’) | 2027-2028 |
7.1.2 Optimale inzet van externe middelen (subsidies leveren een zichtbare bijdrage) | 7.1.2.1 We maken inzichtelijk wat subsidies opleveren | 2027-2028 |
Activiteiten voor 2027
Voor het bereiken van bovenstaande ambities gaan we het volgende doen in 2027.
7.1.1 Evenwichtige en uitlegbare belastingdruk (waarbij de lasten in balans zijn met de voorzieningen)
7.1.1.1 We onderzoeken nieuwe heffingsprincipes (zoals ‘de vervuiler betaalt’).
In 2027 onderzoeken we of de gemeentelijke heffingen beter kunnen aansluiten bij het principe ‘de gebruiker of vervuiler betaalt’. We kijken daarbij onder meer naar de mogelijkheden om de hoogte van heffingen meer te koppelen aan het daadwerkelijke gebruik van voorzieningen of de hoeveelheid afval. Ook brengen we in beeld wat de financiële, juridische en uitvoeringsgevolgen van mogelijke wijzigingen zijn. Daarbij houden we rekening met een evenwichtige belastingdruk en voorkomen we dat we inwoners met een beperkte financiële draagkracht onevenredig belasent. De uitkomsten van het onderzoek betrekken we bij de voorbereiding van het belastingbeleid vanaf 2028. Eventuele wijzigingen in heffingsprincipes leggen we afzonderlijk aan de gemeenteraad voor.
7.1.2 Optimale inzet van externe middelen (subsidies leveren een zichtbare bijdrage)
7.1.2.1 We maken inzichtelijk wat subsidies opleveren.
In 2027 brengen we beter in beeld welke maatschappelijke resultaten we met de verstrekte subsidies bereiken. We koppelen subsidies daarbij nadrukkelijker aan de beleidsdoelen waarvoor het geld beschikbaar is gesteld. Bij grotere of meerjarige subsidies maken we vooraf duidelijker welke resultaten en prestaties we van de ontvanger verwachten. Bij de verantwoording beoordelen we vervolgens in hoeverre deze resultaten zijn bereikt en of de subsidie daadwerkelijk bijdraagt aan de gemeentelijke doelen. De nieuwe Algemene subsidieverordening Neder-Betuwe 2026 biedt hiervoor het actuele juridische kader. In 2027 ontwikkelen we hiervoor een praktische werkwijze en passen we deze toe bij relevante subsidies. Vanaf 2028 gebruiken we de opgedane inzichten bij het maken van keuzes over het voortzetten, aanpassen of beëindigen van subsidies.
Ontwikkelingen voor 2027
Ontwikkeling belastingdruk
De financiële positie van Neder-Betuwe blijft de komende jaren onder druk staan. Hierdoor kijken we naast ombuigingen ook kritisch naar de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt om de lokale belastingdruk voor inwoners en ondernemers zo evenwichtig mogelijk te houden. In 2027 stijgen de riool- en waterzorgheffingstarieven met 6 procent bovenop de inflatie. Deze verhoging is nodig om de extra kosten binnen het gesloten systeem van de riolering op te vangen. De komende jaren onderzoeken we daarom of de bestaande heffingssystematiek nog voldoende aansluit bij het uitgangspunt dat de lasten zoveel mogelijk in verhouding staan tot het gebruik en de kosten van voorzieningen. Daarbij kijken we onder meer naar het principe ‘de gebruiker of vervuiler betaalt’ en naar de gevolgen voor verschillende groepen inwoners. De uitkomsten hiervan betrekken we bij de verdere ontwikkeling van het gemeentelijk belastingbeleid vanaf 2028.
Ontwikkeling subsidies
Vanaf 2027 werken we met de nieuwe Algemene subsidieverordening Neder-Betuwe 2026, die vanaf 1 januari 2026 van toepassing is op nieuwe aanvragen. De gemeente verstrekt subsidies om maatschappelijke doelen te bereiken en wil daarom beter kunnen beoordelen wat deze subsidies daadwerkelijk opleveren. In 2027 brengen we voor de belangrijkste subsidies de relatie tussen de verstrekte middelen, de geleverde prestaties en de maatschappelijke resultaten beter in beeld. Daarbij maken we waar mogelijk vooraf duidelijk welke resultaten van subsidieontvangers worden verwacht en hoe we deze achteraf beoordelen. Dit helpt de gemeente om beter onderbouwde keuzes te maken over het voortzetten, aanpassen of beëindigen van subsidies. Vanaf 2028 wordt deze werkwijze verder toegepast en onderdeel van de reguliere subsidiecyclus.